Bir anne, çocuğunda otizm spektrum bozukluğunu (OSB) erken fark edebilmek için bazı gelişimsel belirtilere dikkat edebilir. Otizm belirtileri genellikle çocukluk döneminde, 2-3 yaş civarında belirgin hale gelir, ancak daha erken yaşlarda da bazı ipuçları görülebilir. İşte bir annenin fark edebileceği temel belirtiler:

1. **Sosyal İletişim Problemleri**

   - **Göz teması kurmama**: Bebek ya da çocuk, göz teması kurmakta zorlanabilir ya da göz teması kurmaktan kaçınabilir.

   - **Seslere ve isimlere tepki vermeme**: Çocuğun adı söylendiğinde tepki vermemesi ya da seslenildiğinde dönüp bakmaması dikkat çekici olabilir.

   - **Sosyal etkileşimden kaçınma**: Diğer çocuklarla oyun oynamakta isteksiz olabilir, sosyal ortamlardan uzak durmayı tercih edebilir.

   - **Duygusal ifadeleri anlamama**: Çocuğun başkalarının duygusal ifadelerini anlamakta zorlanması ya da kendi duygularını ifade etmede güçlük çekmesi.

2. **Dil ve İletişim Becerilerinde Gecikmeler**

   - **Konuşma gecikmesi**: Çocuğun yaşıtlarına göre geç konuşmaya başlaması ya da hiç konuşmaması önemli bir belirti olabilir.

   - **Ekolali (Tekrarlama)**: Çocuğun başkalarının söylediklerini sürekli tekrar etmesi, yeni cümleler oluşturamaması.

   - **Sohbet başlatmada ve sürdürmede zorlanma**: Konuşma başladığında karşılıklı diyalog kuramama ya da sıradan konuşmaları anlamlandırmakta güçlük çekme.

 

3. **Tekrarlayıcı Davranışlar**

   - **Tekrarlayan hareketler**: El çırpma, sallanma, dönme gibi tekrarlayan fiziksel hareketler gözlenebilir.

   - **Rutinlere aşırı bağlılık**: Günlük rutinlerde küçük bir değişiklik olduğunda aşırı rahatsız olma ve bu değişikliklere tepki gösterme.

   - **Belirli ilgi alanlarına odaklanma**: Çocuk, belirli bir oyuncak ya da konuya aşırı ilgi gösterebilir ve bu konuda derin bir bilgiye sahip olabilir.

 

4. **Duyusal Hassasiyetler**

   - **Ses, ışık veya dokunma duyularına aşırı hassasiyet**: Çocuk, yüksek seslere, parlak ışıklara ya da dokunmaya karşı aşırı hassas tepki verebilir.

   - **Duyusal arayış**: Bazı çocuklar ise tam tersi olarak sürekli belirli dokulara dokunma, dönen nesnelere bakma gibi duyusal arayışlar içinde olabilirler.

 

5. **Oyun ve Yaratıcılık Eksikliği**

   - **Taklit etme ve sembolik oyun oynamada güçlük**: Diğer çocukların yaptığı gibi oyuncaklarla hayali oyunlar oynamakta zorlanma, sembolik oyun kuramama.

   - **Tekrarlayıcı oyun**: Aynı oyunları defalarca oynamak ve yaratıcı oyun becerilerinin gelişmemesi.

 6. **İlişkisel Gelişimde Farklılıklar**

   - **Başkalarıyla duygusal bağ kurmada zorluk**: Anne-baba veya bakım vericilerle duygusal bağ kurmakta güçlük yaşanabilir.

   - **Paylaşma ve sırayla yapma gibi sosyal becerilerde eksiklik**: Oyun sırasında paylaşım yapmama ya da başkalarının duygularını fark etme konusunda eksiklik olabilir.

 

Otizm spektrum bozukluğu her çocukta farklı şekillerde ve derecelerde görülebilir. Eğer bir anne bu belirtilerden bazılarını fark ederse, bir çocuk doktoru veya çocuk psikiyatristi ile görüşmesi önemlidir. Erken teşhis ve müdahale, çocuğun gelişimine olumlu katkı sağlar.