Doğum- 3 Ay Dönemi:

Yüksek seslere irkilir, konuşulduğunda gülerek ya da susarak tepki verir.

 Memnuniyet sesleri çıkarır, farklı ihtiyaçları için farklı ağlama şekilleri vardır, birini görünce güler.

 

4 – 6 Ay Dönemi :

 Seslerin geldiği yöne gözlerini hareket ettirir, ses çıkaran oyuncaklara tepki verir, müzik dikkatini çeker.

/p/,/m/,/b/ gibi fonemleri içeren konuşma sesine benzer sesleri mırıldanır, başkasıyla ya da tek başına oynadığında agulama sesi çıkarır ve güler.

 

7 - 12 Ay Dönemi :

Sesin geldiği yöne döner ve bakar, konuşulduğunda dinler, ihtiyaçları yanıtlamaya başlar.

 İletişim için jestlerini kullanır. Çocuk ilk doğum gününde çok açık olmasa da bir veya iki kelimeye (baba,anne gibi.) sahiptir, farklı konuşma seslerini taklit eder.

 

12 - 18 Ay Dönemi:  İlk Sözcükler Ve Tek Sözcüklü Cümlecikler Dönemi

Bu dönemin özelliği çocuğun gerçek konuşmaya geçmesidir. Sözcük sesle oynamanın rastlantısal bir sonucu olarak ortaya çıkar ve tekrarlamalar sonucunda uygun bir şekil alarak kuvvetlendirilir.

1-30 arası sözcük söyler.

Çocuğun anladığı sözcük sayısı ürettiğinden daha fazladır.

Basit soruları anlar.

Komutların büyük bir kısmını anlar.

En yaygın olarak isimleri kullanır, birkaç tane fiil ve sıfat gözlenebilir.

 

18 - 24 Ay Dönemi : Tek Sözcüklerin Birbirini İzlemesiyle Oluşan İki Sözcüklü Birleşimler Dönemi

Çocuğun yeni sözcük kazanma dönemidir. Yeni sözcükler kazanılırken yeni deyimler algılanır ve yetişkinler tarafından sözcük öğretilir. Jargon kullanımı devam eder, çocuk için amaçlıdır ve akıcılık sağlar.

Çocuğun anlamlı olarak kullandığı 20-100 sözcük vardır. Sözcüklerin dörtte biri başkaları tarafından anlaşılır.

Bu dönem dilbilgisel yapının başlangıç dönemidir.

İki sözcüklü cümlecikler yapılır fakat bunlar genellikle birbirini izleyen tek sözcüklerin birleşimi şeklindedir ve sözcük sırası değişkendir.

 

2 – 3 Yaş Dönemi

İçinde–üstünde, büyük-küçük, yukarı-aşağı gibi anlamdaki farklılıkları anlar, iki komutu yerine getirir (kitabı al ve masanın üstüne koy gibi).

Neredeyse her şey için bir kelimesi vardır, Soru soracağı ve konuşacağı şeyler hakkında iki veya üç kelime cümleler kurar ve /k/,/g/,/f/,/t/,/d/,/n/ seslerini kullanır.

Bu dönem çocuğun dilbilgisi yeteneğinde ve sözcük hazinesinde en hızlı gelişimin olduğu dönemdir.

Çocuk yetişkin konuşma seslerinin üçte ikisini öğrenir. Çıkarılan ünlülerin %90’ı doğrudur. Ünsüzlerin birçoğunu da kendine özgü biçimde söyler.

Çocuk soru sormak, istek ve emirlerini bildirmek için ses tonunu değiştirmektedir.

 

3 - 4 Yaş Dönemi

Bu dönemde dil kolay kullanılan bir araç halini alır. Önceki döneme göre daha karmaşık cümle yapısı görülmektedir.  Dil kullanımı çok yönlüdür.

  Duygularını düşüncelerini ilişkilerini anlatır.

 Fısıldamayı öğrenir.

 Ünlülerin %90 , ünsüzlerin %60’ını doğru söyler.

Hayali oyunda dil kullanılır.

 Çoğul kullanımları doğru yapar.

Birleşik sözcüklerin ayrı birimlerden oluştuğunun farkındadır. Arkadaşlarının evindeki veya okuldaki aktiviteler hakkında konuşur, dört  veya daha fazla kelimeye sahip birçok cümle kullanır. Genellikle kelime ve cümle tekrarı olmaksızın rahatlıkla konuşur.

 

4 - 5 Yaş Dönemi

Kısa bir hikayeye dikkatini verir ve hikaye hakkında basit soruları cevaplar, okulda ve evde söylenen şeylerin çoğunu duyar ve anlar.

Erişkinler ve diğer çocuklarla rahat iletişim kurar, ritmik kelimeler söyler, bazı harf ve sayıların isimlerini söyler, yetişkin seviyesine benzer gramer ve detaylı cümleler kullanır.

Bu dönemde dil kolay kullanılan bir araç halini alır.

Ünsüzlerin %90’ı doğrudur.

Önceki döneme göre daha karmaşık cümle yapısı görülmektedir.

 

5 - 6 Yaş Dönemi

Bu dönemde ses yapımı incelendiğinde ünlülerin %99’u ünsüzlerin de %98’i doğrudur.

Üretilen sözcük sayısı 2000 civarındadır.

Çekim kuralları ve kişi zamirleri düzgün bir şekilde kullanılır.

Dil gelişimi, nörobiyolojik ve çevresel uyarı arasındaki kompleks bir ilişkiye bağlıdır. Bu nedenle, dil gecikmesinden etkilenen çocuklar için erken müdahale programları ve önleme hedeflerini daha iyi belirlemek ve bağlantılı faktörlerin tanımlanması çok önemlidir.

Çocuğunuzun normal dil ve konuşma gelişimine  sahip olup olmadığını  uzmana danışarak öğrenebilirsiniz. Erken müdahale dil ve konuşma bozuklukları için çok önemlidir. Çocuğun yaşı tedavinin başarısını etkilemektedir. Eğer ki şüphe duyduğunuz bir durum varsa zaman kaybetmemeniz önerilir.