OTİZM, yaşamın ilk üç yılı içerisinde ortaya çıkan, çocuklarda tekrarlayıcı motor davranışlar, farklı sosyal becerileri sergileyen ve entellektüel alan, dil becerisi sergileyebilmesi açısından iletişimini sınırlayan veya engelleyen bir nörogelişimsel bozukluktur.
Otizm spektrum bozukluğunun erken tanılanma ve tedavi sürecinin başlatılabilmesi için doğum sonrası 12-18. aylarda ortaya çıkan belirtilerin farkına varılması ve erken tanılanabilmesi önemlidir. Otizm tanılı çocukların %70’inde semptomlar yavaş yavaş belirginleşirken, %30’unda ise 18-24. aylar arasında çocukların gelişiminde gerileme ile gözlenmektedir.
Amerikan Hastalıkları Önleme Merkezi’nin (2016) değerlendirmelerine göre, otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların erken tanılanma yaş ortalamalarının 46 ay olduğu belirtilmiştir.
Otizm spektrum bozukluğu genellikle çocuklarda belirtiler fark edilmeye başlandıktan 2-3 yıl sonrasında tanınabilmektedir.
Otizim spektrum bozukluğu olan çocuklarda sosyal ve iletişim alanındaki gelişme geriliğine motor ve sözel olmayan bilişsel gelişimi içeren gelişim geriliği de eşlik etmektedir.
Otizmli olan çocuklarda sözel ve motor taklit, sembolik oyunlar oynama ve karşılıklı oyun kurma ve yürütebilme becerileri yetersizdir. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda yüz ifadelerinde duygularını yansıtma ve duygu paylaşımı (gülümseme, diğer insanlara bakma, vb) sınırlıdır.
Otizim spektrum bozukluğu olan çocuklarda en yaygın görülen davranış problemleri; bağırma, ağlama, zarar verebilecek öfkeli davranışlar, inatçılık, öfke nöbetleri geçirme, tabak çevirme, el çırpma, tekrarlayan hareketler, parmak uçlarında koşturma vb belirli hareketleri uygunsuz durumlarda yapma davranışları gözlenir.
Otizm spektrum bozukluğunun Erken Belirtileri ;
• 12 aya kadar isme uygun yönelmeme
(örn. duyuyor gibi görünmeme)
• 14 aya kadar objelere ilgi göstermeme
• 18 aya kadar sembolik oyun oynamama
(örn. bebeğini beslememe), oyuncaklarla
gerektiği gibi oynamama
• Göz teması kurmaktan kaçınma ve
yalnız olma isteği,
• Konuşma ve dil becerisinde gecikme,
diğer çocuklarla ilişki kurmada zorlanma
• Diğer insanların duygularına tepki
vermeme veya sadece kendi duyguları
hakkında konuşma
• Tekrarlayıcı hareketler yapma, aşırı
hareketli veya hareketsiz olma.
• Sorulara alakasız cevaplar verme
• Küçük değişimlere fazla tepki verme
• Obsesif ilgileri olması
• Ellerini çırpma, kendi çevresinde dönme,
bedenini sallama/sarsma
• Seslere, kokulara, tatlara karşı anormal
tepkiler verme veya cevap vermeme
• Sebepsiz yere gülme veya ağlama
• Çevresindeki kişilerden çok nesnelerle
ilgilenme olarak belirtilmektedir.