Pediatrik popülasyonda ses bozukluklarını tanımlama, değerlendirme ve terapi çok dikkat gerektiren bir konudur. Ses bozukluklarını tanımlayabilmek için öncelikle normal sesin temel elemanlarını bilmek gerekir.
Pediatrik popülasyonda ses bozukluklarını tanımlama, değerlendirme ve terapi çok dikkat gerektiren bir konudur. Ses bozukluklarını tanımlayabilmek için öncelikle normal sesin temel elemanlarını bilmek gerekir. İyi bir ses 5 özelliğe sahip olmalıdır:
1. Kulağa hoş gelen bir kalite
2. Oral ve nazal rezonansın uygun bir dengede
3. Yeterli gürlükte
4. Yaş, cinsiyet ve beden yapısı ile uyumlu tını seviyesinde
5. Tını ve gürlüğü içeren uygun ses değişikliklerini yapabilme.
Sağlıklı bir kas iskelet sistemi, iyi bir ses için doğru nefes alıp vermeyi sağlar. Yaşanılan ortamın hijyenik koşulları, tüketilen gıdalar ve kişinin uyku durumu düzenlenmelidir. Pediatrik popülasyonda vokal hijyen önerileri, ses sağlığının korunması amacıyla konuşma ve lisan bozuklukları uzmanı tarafından aileye öneriler şeklinde sunulmalıdır.
Öncelikle çocuğun bulunduğu yaşam ortamlarında fiziksel koşulların düzenlenmesi gereklidir. Yaşanılan ortamların nemli olması ve ortalama sıcaklıkta olması gereklidir.
Çocukla aynı ortamı paylaşan ve çocuğun konuşma ve lisan gelişiminde beraber olduğu yetişkinlerin, konuşma ve ses özellikleri örnek davranış paternlerini oluşturacağından öncelikle bu kişilerin konuşma ve ses özelliklerinin değerlendirilip düzeltilmesi gereklidir.
Bu belirlemeler ışığında, ses bozukluğunu tanımlayabilmek için “ses problemi nedir?” sorusuna aşağıda belirtilen beş özelliğe göre cevap verilmelidir. Bu sorunlardan bir veya birkaçı ses problemi ile karşınıza çıkan bir çocukta var ise ses bozukluğu tanısı konabilir:
1. Boğuk ses (hoarseness), hışırtılı ses (harsness) ve hava kaçışlı ses (breathy) ile karakterize olan larenksin fonksiyon bozukluğunun sebep olduğu kalitede ses bulguları
2. Hiper veya hiponazalite, oral ve nazal rezonansın uyumunun bozulduğu durumlar
3. Ses seviyesi, duyulamayacak kadar kısık veya rahatsızlık verecek kadar yüksek durumda olması
4. Alışkanlık haline gelmiş tını düzeyi, yaş, cinsiyet ve beden yapısına uyumlu olmaması
5. Ses değişikliklerinin uygun olmayan tını ve gürlükte gerçekleştirilmesi
Çocuklarda Ses Problemlerine Sebep Olabilecek Faktörler
1. Organik nedenli ses bozuklukları
2. Non-organik nedenler
3. Vokal abuse ve misuse’un sebep olduğu organik değişiklikler
4. Ses problemlerini artırıcı çevresel faktörler
Bir patolojinin tamamen organik veya non-organik olarak ayrılması oldukça güçtür. Bazı organik nedenler veya yapısal bozukluklar primer neden olabilir ancak beraberinde organik olmayan faktörler de görülebilir. Ayrıca psikolojik bir sorun organik bir patolojiye de dönüşebilir.